Сульфасалазин (Sulfasalazine)

Қолдану көрсеткіштері

Крон ауруы, бейспецификалық ойық жаралы колит және проктит (емдеу және рецидивтердің алдын алу) - ревматоидты артрит және ювенильді артрит

Клинические протоколы:

Қарсы көрсеткіштері

сульфонамидке, салицил қышқылының эфирлеріне немесе препараттың кез келген қосымша затына жоғары сезімталдық - порфирия - лактация кезеңі - 6 жасқа дейінгі балалар жасы

Қауіпсіздік шаралары

Миелосупрессиямен байланысты, сепсис пен пневмонияны қоса, ауыр инфекциялар туралы хабарламалар бар. Сульфасалазинмен ем кезінде жаңа инфекция дамыған пациенттерді мұқият бақылау қажет. Пациентте ауыр инфекция дамыса, сульфасалазинді қабылдауды тоқтату керек. Қайталанатын немесе созылмалы инфекциялары анамнезінде бар, сондай-ақ инфекцияларға бейімдейтін қатар жүретін аурулары бар пациенттерде сульфасалазинді қолдану мәселесін қарастырғанда сақ болу қажет. Сульфасалазинді қолдануды бастар алдында және емдеудің алғашқы үш айында әр екі апта сайын міндетті түрде толық қан талдауын, лейкоцитарлық формуланы және бауыр сынамаларын жүргізу керек. Келесі үш айда дәл осындай зерттеулер айына бір рет, әрі қарай әр үш ай сайын клиникалық көрсеткіштерге сәйкес орындалуы тиіс. Бүйрек функциясын, оның ішінде несеп талдауын, барлық пациенттерде емнің басында және алғашқы үш ай ішінде кемінде айына бір рет бағалау қажет. Одан кейін мониторинг клиникалық көрсеткіштерге сәйкес жүргізіледі. Сульфасалазинмен ем барысында тамақ жұтудағы ауырсыну, қызба, тері бозаруы, пурпура немесе сарғаю сияқты клиникалық көріністер миелосупрессияны, гемолизді немесе гепатоуыттылықты көрсетуі мүмкін. Қан талдауы нәтижелерін күткен кезде сульфасалазинмен емдеуді тоқтату керек. Сульфасалазин бауыр функциясы бұзылған немесе қан жүйесінің бұзылыстары бар пациенттерге, тек болжанатын пайдасы қаупінен басым болған жағдайдан басқа кезде, тағайындалмауы тиіс. Сульфасалазинді ауыр аллергиясы немесе бронхиялық астмасы бар пациенттерде сақтықпен қолдану қажет. Ауыр гиперсезімталдық реакциялары ішкі ағзалардың зақымдануын қамтуы мүмкін, мысалы гепатит, нефрит, миокардит, мононуклеозға ұқсас синдром (псевдомононуклеоз), гематологиялық бұзылыстар (гемофагоцитарлық гистиоцитозды қоса) және/немесе пневмонит, соның ішінде эозинофильді инфильтрация. Сульфасалазинді қоса алғанда, әртүрлі препараттарды қабылдаған пациенттерде дәрілік бөртпе, эозинофилия және жүйелік симптомдармен (DRESS) көрінетін, өмірге қауіпті ауыр жүйелік гиперсезімталдық реакциялары туралы хабарланған. Ерте гиперсезімталдық көріністері – қызба немесе лимфаденопатия – бөртпе анық көрінбесе де болуы мүмкін екенін ескеру маңызды. Мұндай белгілер немесе симптомдар пайда болғанда пациент дереу тексерілуі тиіс. Өмірге қауіпті тері реакциялары – эксфолиативті дерматит, Стивенс–Джонсон синдромы (СЖС) және токсикалық эпидермальды некролиз (ТЭН) – сульфасалазинді қолданумен өте сирек байланыстырылған. Пациенттер бұл құбылыстарға терапияның ерте кезеңдерінде ең жоғары қауіпке ұшырайды, көп жағдайларда реакциялар емдеудің бірінші айында дамиды. Тері бөртпесінің алғашқы белгілері, шырышты қабықтардың зақымдануы немесе гиперсезімталдықтың басқа да белгілері пайда болған жағдайда сульфасалазинді дереу тоқтату қажет. Жүйелік ювенильді ревматоидты артриті қатар жүретін балаларда қолдану сарысу ауруына ұқсас реакцияға әкелуі мүмкін; сондықтан сульфасалазин бұл пациенттерге ұсынылмайды. Сульфасалазин гемолитикалық анемия тудыруы мүмкін болғандықтан, оны G-6-PD тапшылығы бар пациенттерде сақтықпен қолдану қажет. Пероральды сульфасалазин фолий қышқылының сіңірілуін және метаболизмін тежейді және фолий қышқылы тапшылығын туындатуы мүмкін, бұл қан жүйесінің ауыр бұзылыстарына (мысалы, макроцитоз және панцитопения) әкелуі ықтимал. Бұл құбылысты фолий қышқылын немесе фолини қышқылын (лейковорин) енгізу арқылы қалыпқа келтіруге болады. Сульфасалазин кристаллурия мен бүйрек тастарының түзілуіне әкелуі мүмкін болғандықтан, емдеу кезінде сұйықтықты жеткілікті мөлшерде қабылдау қамтамасыз етілуі керек. Сульфасалазин қабылдайтын ер адамдарда олигоспермия және бедеулік дамуы мүмкін. Препаратты тоқтату бұл әсерлерді 2–3 ай ішінде жояды.

Дәрілік заттармен өзара әрекеттесуі

Пероральды сульфасалазинмен бір мезгілде қолданғанда дигоксиннің сіңірілуінің төмендеуі және сарысудағы деңгейінің терапиялық емес мәндерге дейін азаюы туралы хабарланған. Сульфаниламидтердің кейбір пероральды гипогликемиялық дәрілермен белгілі бір химиялық ұқсастығы бар. Сульфаниламидтер қабылдаған пациенттерде гипогликемия байқалған. Сульфасалазин мен гипогликемиялық дәрілерді қатар қабылдайтын пациенттер мұқият бақылауда болуы тиіс. Тиопуринметилтрансферазаны сульфасалазиннің тежеуіне байланысты, тиопурин – 6-меркаптопурин немесе оның пролигі азатиопринді пероральды сульфасалазинмен бірге қолданғанда сүйек кемігі функциясының басылуы және лейкопения туралы хабарланған. Ревматоидты артриті бар пациенттерде пероральды сульфасалазин мен метотрексатты бір мезгілде тағайындау препараттардың фармакокинетикасын өзгертпеген. Алайда асқазан-ішек жолы тарапынан жағымсыз құбылыстардың, әсіресе жүрек айнудың жиілігінің жоғарылауы туралы хабарланған. Зәрдегі норметанефрин деңгейін сұйықтықтық хроматография әдісімен өлшеу кезінде жалған оң нәтижеге әкелетін ықтимал кедергілер туралы бірнеше хабарлама бар; бұл сульфасалазиннің немесе оның метаболиті месаламин/месалазиннің әсеріне ұшыраған пациенттерде байқалған.

Бүйрек жеткіліксіздігі

Мәліметтер жоқ.

Бауыр жеткіліксіздігі

Сульфасалазин бауыр функциясы бұзылған немесе қан жүйесінің бұзылыстары бар пациенттерге, болжанатын пайдасы қаупінен басым болған жағдайларды қоспағанда, тағайындалмауы тиіс.

Жүктілік

Егеуқұйрықтар мен қояндарда жүргізілген көбею зерттеулерінде ұрыққа зиян келтіру белгілері анықталмаған. Пероральды сульфасалазин фолий қышқылының сіңірілуін және метаболизмін тежейді және фолий қышқылы тапшылығын туындатуы мүмкін. Жүктілік кезінде сульфасалазин әсеріне ұшыраған аналардан туған нәрестелерде жүйке түтігінің ақаулары туралы хабарланған, дегенмен бұл ақаулардағы сульфасалазиннің рөлі анықталмаған. Зиян келтіру мүмкіндігін толық жоққа шығаруға болмайтындықтан, сульфасалазин жүктілік кезінде тек айқын қажеттілік болған жағдайда ғана қолданылуы тиіс.

Емізу

Сульфасалазин және сульфапиридин аз мөлшерде ана сүтінде анықталады. Сульфасалазинмен емдеу кезінде емшекпен емізу ұсынылмайды.

Жағымсыз әсерлері

Өте жиі (≥1/10) - асқазанның жайсыздануы, жүрек айну Жиі (≥1/100 – <1/10) - лейкопения - анорексия - ұйқысыздық - бас айналу, бас ауыру, дәм сезудің бұзылуы - құлақтағы шу - жөтел - іштің ауыруы, диарея, құсу, стоматит - қышыну, пурпура - артралгия - протеинурия - дене температурасының жоғарылауы Жиі емес (≥1/1000 – <1/100) - тромбоцитопения - депрессия - тырысулар - бас айналу - васкулит - ентігу - сарғаю - алопеция, есекжем - бет ісінуі - бауыр ферменттері белсенділігінің жоғарылауы Белгісіз (қолда бар деректер бойынша жиілігін бағалау мүмкін емес) - асептикалық менингит, псевдомембранозды колит - агранулоцитоз, апластикалық анемия, гемолитикалық анемия, Гейнц денешіктері бар анемия, метгемоглобинемия, гипопротромбинемия, лимфа түйіндерінің үлкеюі, макроцитоз, мегалобластық анемия, нейтропения, панцитопения, псевдомононуклеоз - анафилаксия, түйінді полиартериит, сарысу ауруы - фолий қышқылы тапшылығы - галлюцинациялар - асептикалық менингит, атаксия, энцефалопатия, шеткергі нейропатия, иіс сезудің бұзылуы - аллергиялық миокардит, цианоз, перикардит - бозару - фиброздаушы альвеолит, эозинофильді инфильтрация, өкпенің интерстициальды ауруы, жұтқыншақтағы ауырсыну - ойық жаралы колиттің өршуі, панкреатит, паротит - дәрілік бөртпе, эозинофилия және жүйелік симптомдармен (DRESS) бірге, эпидермальды некролиз (Лайелл синдромы), Стивенс–Джонсон синдромы, экзантема, эксфолиативті дерматит, ангионевротикалық ісіну, токсикалық пустулодермия, жалпақ теміреткі, фотосенсибилизация, эритема - жүйелік қызыл жегі, Шегрен синдромы - нефротикалық синдром, интерстициальды нефрит, нефролитиаз, гематурия, кристаллурия - қайтымды олигоспермия - тері мен биологиялық сұйықтықтардың сарғаюы - аутоантиденелердің индукциясы.

Көрсеткіштері, қолдану тәсілі мен дозалары

Ойық жаралы колит Ересектер Ауыр ұстамалар: Сульфасалазина – ЕН препаратынан 2–4 таблеткадан тәулігіне 4 рет, қажет болған жағдайда стероидтармен біріктіріп, интенсивті терапия режимінің бөлігі ретінде қолданылуы мүмкін. Таблеткалардың ішек арқылы тез өтуі препараттың тиімділігін төмендетуі ықтимал. Түнгі қабылдаулар арасындағы интервал 8 сағаттан аспауы тиіс. Орташа ауырлықтағы ұстамалар: тәулігіне 4 рет 2–4 таблетка, қажет болған жағдайда стероидтармен бірге. Жеңіл ұстамалар: стероидтармен немесе оларсыз тәулігіне 4 рет 2 таблеткадан. Демеуші терапия: ремиссияға қол жеткізгеннен кейін дозаны біртіндеп тәулігіне 4 таблеткаға дейін төмендетеді. Бұл дозада препаратты үнемі қабылдау керек, өйткені емді тоқтату, тіпті жедел ұстамадан бірнеше жыл өткен соң да, рецидив қаупін 4 есе арттырады. Балалар Доза дене салмағына пропорционалды түрде төмендетіледі. Жедел ұстама немесе рецидив кезінде: 40–60 мг/кг/тәул. Демеуші терапия: 20–30 мг/кг/тәул. Суспензия неғұрлым қолайлы дәрілік форма болуы мүмкін. Крон ауруы Крон ауруының жедел сатысында препарат ойық жаралы колит ұстамаларындағы схемамен (жоғарыда қараңыз) бірдей тағайындалады. Ревматоидты артрит Ересектер Ревматоидты артриті және ұзақ уақыт бойы СҚҚП қабылдаған пациенттерде асқазан тарапынан реакциялар болуы мүмкін, сондықтан бұл жағдайда препаратты мынадай ұсынымдарға сәйкес қолданады. Емді тәулігіне 1 таблеткадан бастап, әр апта сайын дозаны тәулігіне 1 таблеткаға арттыра отырып, доза тәулігіне 4 рет 1 таблеткадан немесе тәулігіне 3 рет 2 таблеткадан қабылдауға жеткенге дейін жалғастырады – бұл препараттың көтерімділігі мен тиімділігіне байланысты. Препараттың әсері баяу дамиды және айқын тиімділік 6 аптаға дейін байқалмауы мүмкін. Буын қимыл-қозғалысының жақсаруы ЭТЖ мен СРБ деңгейінің төмендеуімен қатар жүруі тиіс. СҚҚП мен Сульфасалазин-ЕН бір мезгілде қолданылуы мүмкін. Қолдану тәсілі және енгізу жолы Ішу арқылы.

Балаларда қолданылуы

6 жасқа дейінгі балаларға қарсы көрсетілген.

Бөлімді таңдау

A07EC01 Сульфасалазин (Sulfasalazine)