B03AD02 Темір фумараты және Фолий қышқылы (Ferrous fumarate)
Қолдану көрсеткіштері
| Фолий қышқылы жетіспеушілігімен қатар жүретін жасырын темір тапшылығын және теміртапшылықты анемияны емдеу, әсіресе жүктілік кезінде. |
-
Клинические протоколы:
- Железодефицитная анемия
Қарсы көрсеткіштері
| Белсенді
затқа (заттарға) немесе қосымша заттардың кез келгеніне жоғары сезімталдық.
Темірдің ағзада жиналуының клиникалық көріністері: гемохроматоз, гемосидероз, созылмалы гемолиз. Темірдің пайдаланылуының бұзылыстары: сидероахрестикалық анемия, талассемия, қорғасынмен улануға байланысты анемия. Гемоглобинопатиялар, гемолитикалық анемия, апластикалық анемия, қатерлі анемия және темір немесе фолий қышқылы тапшылығымен байланысты емес анемиялар. Асқазан-ішек жолының бұзылыстары. 18 жасқа дейінгі балалар мен жасөспірімдер. Галактозаны көтере алмаушылық, лактаза тапшылығы немесе мальабсорбция синдромы сияқты сирек тұқым қуалайтын аурулары бар пациенттер. |
Қауіпсіздік шаралары
| Темірдің
артық дозалануын болдырмау үшін темір тұздары бар қоспаларды қолданғанда
сақтық таныту қажет. Теміртапшылықты анемияны емдеу әдетте оң нәтижеге
әкеледі, алайда оның пайда болу себебін анықтау маңызды. Темір препараттарын қолдану кезінде нәжістің қара түске боялуы мүмкін, бұл әрдайым клиникалық маңызға ие емес. Алайда нәжістегі жасырын қанға жасалатын талдау жалған оң нәтиже беруі ықтимал, сондықтан темір құрамды препараттарды талдаудан бірнеше күн бұрын тоқтату ұсынылады. Фолий қышқылын 1 мг немесе одан жоғары дозада қолдану қатерлі анемия кезінде гематологиялық көрсеткіштерді жақсартуы мүмкін, бірақ сонымен бірге неврологиялық симптомдардың нашарлауына әкелуі ықтимал. Сондықтан фолий қышқылын қолданбас бұрын қатерлі анемияны жоққа шығару қажет. Қан көрсеткіштері қалыпқа келгеннен кейін де темір терапиясы ағзадағы темір қорлары толық қалпына келуі үшін бірнеше апта (4–12 апта) жалғасуы керек. Ем тиімділігін бақылау 4 аптадан кейін жүргізіледі және оған гемоглобин, эритроциттер, MCV, MCH, ретикулоциттер, сарысулық темір, трансферрин және ферритин талдаулары кіреді. Препараттың құрамында лактоза бар, сондықтан оны галактозаны көтере алмаушылығы немесе лактаза тапшылығы бар пациенттерге тағайындауға болмайды. Сонымен қатар, препараттың құрамында аллергиялық реакциялар тудыруы мүмкін азобояғыш (Е122) бар. |
Дәрілік заттармен өзара әрекеттесуі
| Темір
препараттары мен фолий қышқылы көптеген заттармен және дәрілік құралдармен
өзара әрекеттесе алады. Алюминий, магний және кальций тұздарын қамтитын антацидтер, сондай-ақ кальций мен магний препараттары, холестирамин, холестипол, кальций бромид лактобионаты, кофе мен шай (кофеин), сүт және сүт өнімдері, натрий бикарбонаты, сондай-ақ тағам құрамындағы темірді байланыстыратын фосфаттар, фитаттар және оксалаттар — темірдің асқазан-ішек жолдарында сіңуін төмендетіп, оның деңгейін азайтады. Құрысуға қарсы препараттар — фенитоин, фенобарбитал және примидон — фолий қышқылымен бірге қолданылғанда қан сарысуындағы олардың концентрациясы төмендеп, құрысулар қаупі артады. Ал аскорбин қышқылы, керісінше, темірдің сіңуін арттырады. Темір тұздары хинолон тобы антибиотиктерінің (ципрофлоксацин, левофлоксацин, норфлоксацин және офлоксацин) сіңуін хелат кешендерінің түзілуі арқылы төмендетеді. Хлорамфеникол темірдің ыдырауын жеделдетіп, оның тиімділігін төмендетуі мүмкін. Фолий қышқылының жоғары дозалары фторурацилмен немесе капецитабин сияқты пероральды фторпиримидиндермен бірге қолданылғанда олардың терапиялық әрі уытты әсерлері күшейеді — бұл ауыр диарея түрінде байқалуы мүмкін. Фолий қышқылының антагонистері — триметоприм, прогуанил, пириметамин және метотрексат — фолий қышқылының әсерін әлсіретуі мүмкін, сонымен қатар фолий қышқылының жоғары дозалары да аталған препараттардың тиімділігін төмендетеді. Темір тұздары леводопа мен метилдопаның сіңуін азайтады. Жалпы тағам да темірдің сіңуін төмендетеді, сондықтан темір препараттарын ашқарынға қабылдау ұсынылады. Пеницилламинмен бірге қолданғанда екі препараттың да деңгейі хелат түзілуі себебінен төмендейді. Сол сияқты хелат түзілу механизмі тетрациклиндердің сіңуін азайтады. Левотироксин темірмен бірге қолданғанда нашар сіңеді. Сонымен қатар, темір токоферолдың (Е витамині) тиімділігін төмендетуі және құрамында цинкі бар препараттарды бірге қабылдағанда цинк деңгейін азайтуы мүмкін. |
Бүйрек жеткіліксіздігі
| Деректер жоқ. |
Бауыр жеткіліксіздігі
| Деректер жоқ. |
Жүктілік
| Препаратты жүктілік кезінде клиникалық көрсетілімдер болған жағдайда (темір/фолий қышқылының расталған тапшылығы) қолдануға болады. |
Емізу
| Препаратты емізу кезеңінде көрсеткіштер болған жағдайда қолдануға болады; темір аз мөлшерде ана сүтіне бөлінеді. |
Жағымсыз әсерлері
| Қан
және лимфа жүйесі тарапынан бұзылыстар: сирек – темір аллергиялық терілік
реакциялар тудыруы мүмкін; өте сирек – темір терапиясы пароксизмалды түнгі
гемоглобинурияның, эритропоэтикалық порфирияның немесе кеш терілік
порфирияның пайда болуына ықпал етуі мүмкін. Иммундық жүйе тарапынан бұзылыстар: өте сирек – фолий қышқылы эритема, қышыну, бронхоспазм, жүрек айнуы немесе анафилактикалық шок сияқты аллергиялық реакциялар тудыруы мүмкін; белгісіз – анафилактикалық реакциялар. Асқазан-ішек жолы тарапынан бұзылыстар: белгісіз – іштің кебуі, коликалармен жүретін асқазанның жайсыздануы, қыжыл, жүрек айнуы, құсу, диарея немесе іш қату. |
Көрсеткіштері, қолдану тәсілі мен дозалары
| 18
жастан асқан ересектер Фолий қышқылының тапшылығымен қатар жүретін жасырын темір тапшылығы және жеңіл дәрежелі темір тапшылықты анемияны емдеу немесе темір және фолий қышқылы тапшылығының алдын алу үшін: тәулігіне 1 капсула. Ауыр дәрежелі темір және фолий қышқылы тапшылығын емдеу үшін: тәулігіне 2–3 рет 1 капсула. Жүктілік кезінде: ең жоғары ұсынылатын доза — тәулігіне 2 капсула. Ұзақ мерзімді ем үшін бұдан жоғары дозаларды қолдануға болмайды. Арнайы пациент топтары Балалар Ферретаб комп препараты 18 жасқа дейінгі балаларға қолдануға арналмаған. Қолдану тәсілі Капсуланы жеткілікті мөлшердегі сумен ішіп, бүтіндей жұту керек. Тамақтануға шамамен 30 минут қалғанда қабылдау ұсынылады. Қолдану ұзақтығы Сарысулық темір және гемоглобин деңгейлері қалыпқа келгеннен кейін емдеуді тәулігіне 1 капсула дозасында кемінде 4–12 апта жалғастыру қажет. |
Балаларда қолданылуы
| 18 жасқа дейінгі балаларға қолдануға арналмаған. |