B03BB01 Фолий қышқылы (Folic acid)

Қолдану көрсеткіштері

макроцитарлық (фолийқышқылды) анемияны емдеу
фолий қышқылының гипо- және авитаминозы, соның ішінде тропикалық және тропикалық емес спру кезінде, жеткіліксіз тамақтанғанда, жүктілік кезінде, сондай-ақ эпилепсияға қарсы дәрілер қабылдайтын науқастарда

Клинические протоколы:

Қарсы көрсеткіштері

белсенді затқа немесе қосымша заттардың кез келгеніне жоғары сезімталдық
12 жасқа дейінгі балалар
Сақтықпен қолдану:
пернициозды анемия және цианокобаламин тапшылығымен жүретін басқа мегалобластық анемиялар

Қауіпсіздік шаралары

Дәрілік препарат балалардағы витаминдер тапшылығының алдын алу үшін арналмаған, себебі дозасы тәуліктік қажеттілікке сәйкес келмейді.
В9 витаминінің тапшылығын болдырмау үшін теңгерімді тамақтану ұсынылады (жасыл көкөністер, бауыр, бұршақ дақылдары, жұмыртқа, жаңғақтар, жармалар және т.б.).
Шектеулер және сақтық шаралары:
В12 тапшылығымен байланысты (пернициозды), нормоцитарлық, апластикалық және рефрактерлі анемияларда қолданылмайды.
Қандағы көрсеткіштерді жақсартып, В12 тапшылығының неврологиялық белгілерін бүркемелеуі мүмкін.
Пернициозды анемия жоққа шығарылмаған жағдайда тәулігіне 0,1 мг-нан жоғары дозада тағайындалмайды (жүкті және бала емізетін әйелдерден басқа).
Гемодиализдегі пациенттерге жоғары дозалар қажет.
Антацидтерді фолий қышқылын қабылдағаннан кейін 2 сағаттан соң қабылдау керек.
Холестираминді 4–6 сағат бұрын немесе 1 сағат кейін қабылдау керек.
Антибиотиктер қандағы фолий қышқылы деңгейін анықтау нәтижелерін бұрмалауы мүмкін.
Ұзақ немесе жоғары дозада қабылдау В12 витаминінің төмендеуіне әкелуі мүмкін — В12 витаминімен біріктіріп қолдану ұсынылады.
Фруктозаға тұқым қуалайтын төзбеушілікте және глюкоза-галактоза мальабсорбциясында қарсы көрсетілген.

Дәрілік заттармен өзара әрекеттесуі

Стероидты емес анальгетиктерді, қарсы құрысқақтық препараттарды (соның ішінде фенитоин және карбамазепин), эстрогендерді, ауызша контрацептивтерді ұзақ қолдану фолий қышқылына қажеттілікті арттырады.
Фолий қышқылы фенитоиннің тиімділігін төмендетеді (оның дозасын арттыру қажет болуы мүмкін).
Антацидтер (Ca²⁺, Al³⁺ және Mg²⁺ препараттары), холестирамин, сульфонамидтер (соның ішінде сульфасалазин) фолий қышқылының сіңуін төмендетеді.
Цитостатиктерді (метотрексат) немесе қарсы құрысқақтық дәрілерді қабылдайтын науқастарда мегалобластық анемияның дамуын болдырмау үшін фолий қышқылын қатар тағайындау ұсынылады.
Пириметамин, триамтерен, триметоприм дигидрофолатредуктазаны тежейді және фолий қышқылының әсерін төмендетеді (бұл препараттарды қабылдайтын науқастарға фолий қышқылының орнына кальций фолинатын тағайындау керек).
Zn²⁺ препараттарына қатысты ақпарат біржақты емес: кейбір зерттеулер фолаттардың Zn²⁺ сіңуін тежейтінін көрсетсе, басқалары бұл деректерді растамайды.

Бүйрек жеткіліксіздігі

Деректер жоқ.

Бауыр жеткіліксіздігі

Деректер жоқ.

Жүктілік

Дәрілік препарат жүктілік және лактация кезеңінде көрсетілімдер бойынша қолданылады.
Жүктіліктің ерте кезеңдерінде фолий қышқылын күнделікті қабылдау ұрықтың жүйке түтігінің даму ақауларын (анэнцефалия, омыртқа жүлгесінің жабылмауы) алдын алуға көмектеседі.
Егер препаратты қабылдау жүктіліктің төртінші аптасынан кейін басталса, фолий қышқылы жүйке түтігі ақауларының даму қаупіне әсер етпейді.

Емізу

Дәрілік препарат жүктілік және лактация кезеңінде көрсетілімдер бойынша қолданылады.

Жағымсыз әсерлері

Жиілігі белгісіз:
анорексия, жүрек айну, іштің кебуі, ауызда ащы дәм
аллергиялық реакциялар (тері бөртпесі, терінің қышынуы, бронхоспазм, эритема, гипертермия)

Көрсеткіштері, қолдану тәсілі мен дозалары

Дозалау тәртібі
Макроцитарлық (фолийқышқылы тапшылық) анемиясын емдеу үшін:
— Ересектерге және 12 жастан асқан балаларға бастапқы доза — тәулігіне 1 мг (1 таблетка).
— Жоғары дозаларды ұзақ қолданғанда төзімділік дамуы мүмкін.
— Қолдаушы терапия: 12 жастан асқан балалар мен ересектерге — тәулігіне 0,5 мг (1/2 таблетка), жүктілік және лактация кезінде — тәулігіне 1 мг дейін.
Жүктілерге ұрықтың жүйке түтігінің даму ақауларын алдын алу үшін:
— Жоспарланған жүктілікке дейін 4 аптадан бастап тәулігіне 0,5 мг (1/2 таблетка) – 2,5 мг (2,5 таблетка) дейін.
— Қабылдау жүктіліктің I триместрі бойы жалғастырылады.
Емдік мақсатта (авитаминоздың ауырлығына байланысты):
— Ересектерге — тәулігіне 5 мг дейін (5 таблетка), 20–30 күн бойы.
— Емдік дозаны дәрігер анықтайды.
Алкоголизм, гемолитикалық анемия, созылмалы инфекциялар, құрысуға қарсы препараттарды бір уақытта қабылдау, гастрэктомиядан кейінгі жағдай, мальабсорбция синдромы, бауыр жеткіліксіздігі, бауыр циррозы және стресс жағдайларында препарат дозасын арттыру қажет.
Қолдану тәсілі
Ішке қабылданады. Тамақтанудың алдында.

Балаларда қолданылуы

12 жасқа дейінгі балаларға қолдануға болмайды (қолданылуы қарсы көрсетілген).